24.11.2008

Tryggingastofnun ríkisins (TR) s. 560 44 00, www.tr.is

Tryggingarstofnun ríkisins starfar skv. lögum um almannatryggingar, nr 117/1993 og lögum um félagslega aðstoð nr. 118/1993.

Umönnunargreiðslur

• Mánaðarlegar greiðslur til framfærenda fatlaðra barna.
• Skattfrjálsar en framtalsskyldar.
• Taka mið af umönnunarþörf og útgjöldum vegna þjálfunar.
• Mismunandi flokkar.
• Almenn leikskóla- og skólaþjónusta skerðir ekki greiðslur.

Yfirlit um flokka umönnunargreiðslna og upphæðir: 1. flokkur      100%  117.176         50%   58.588 25%  29.294 2. flokkur      85%   99.600            43%   50.386 25%  29.294 3. flokkur      70%   82.023            35%   41.012 25%  29.294 4. flokkur      25%   29.294            25%   29.294 25%  29.294 (Upplýsingar frá TR,  jan 2009)

 

Umönnunargreiðslur skerðast vegna:

Sértækrar þjónustu sem er án endurgjalds og nemur meira en 4 klst. á dag.
Umtalsverðar skammtímavistunar, 9 sólarhringa á mánuði eða meira.

Umönnunarkort

Veitir afslátt af ýmsum lyfjum og læknisþjónustu.

 

Önnur réttindi

Tannlæknakostnaður og önnur þjónusta

Börn í 1., 2. og 3. umönnunarflokki eiga rétt á 90% endurgreiðslu tannlæknakostnaðar, miðað við gjaldskrá TR.

Þeir sem eru búsettir á höfuðborgarsvæðinu geta leitað til Sjálfsbjargar og keypt afsláttarkort að ýmiskonar þjónustu, s.s. á sundstöðum, söfnum og annarri íþrótta- og tómstundastarfsemi.

Styrkir og lán til bifreiðakaupa

Heimilt að veita styrk/lán til framfæranda hreyfihamlaðs barns sem nýtur umönnunargreiðslna samkvæmt lögum um félagslega aðstoð. Í þeim tilvikum þarf að sýna fram á þörf á að koma barninu til reglubundinnar þjálfunar, meðferðar eða í skóla. Styrkur til barna í hjólastól er kr. 1.000.000. 

Heimilt er að veita uppbót til kaupa á bifreið til hreyfihamlaðra kr. 250.000 en 500.000 til þeirra sem eru að fá úthlutun í fyrsta sinn. Læknisvottorð þarf að fylgja umsókn.

Greiðslur vegna ferðakostnaðar

T.R. tekur þátt í ferðakostnaði vegna fatlaðra barna og fylgdarmanns, samkvæmt ákveðnum reglum, í eftirtöldum tilvikum:

Nauðsynlegar ferðir að tilhlutan læknis í héraði, s.s til greiningar, meðferðar, eftirlits og endurhæfingar.

• Tvær ferðir á 12 mánaða tímabili.  Miðað er við a.m.k. 20 km. vegalengd milli staða og að viðkomandi þjónusta sé ekki til staðar í heimahéraði.

Ítrekaðar ferðir, s.s. vegna þjálfunar. 

• Noti foreldrar eigin bifreið til þessara ferða greiðast 15 kr. á kílómetra, eftir fyrstu 1000 kílómetrana á 12 mánaða tímabili.

T.R. endurgreiðir 2/3 hluta kostnaðar af fargjaldi með áætlunarferð skv. framlögðum kvittunum.

Sé eigin bifreið notuð greiðir stofnunin 2/3 hluta kostnaðar miðað við 15 kr. (júní 2003) á ekinn kílómetra.

Greiðsluhluti sjúklings er þó að hámarki kr. 1.500 í hverri ferð. Ef hluti sjúklings fer yfir 10.000 kr. samtals á 12 mánaða tímabili lækkar hámark greiðsluhluta hans niður í 500 kr. í hverri ferð það sem eftir er tímabilisins.

Mikilvægt er að foreldrar geymi bensínnótur og kvittanir fyrir flugferðum og vegtollum, (t.d. Hvalfjarðargöngunum) til að framvísa. 

Greiðslur vegna sjúkra-, iðju- og talþjálfunar

Foreldrar þurfa að greiða 20% þjálfunarkostnaðar fyrir 25 fyrstu skiptin á 12 mánaða tímabili. Eftir það greiðir T.R. þjálfunina að fullu út árið, þ.e. það sem eftir er af 12 mánaða tímabilinu, talið frá fyrsta þjálfunarskipti.

Hjálpartæki

Sé þörf á hjálpartækjum sendir læknir vottorð og umsókn til TR, sem síðan
afgreiðir umsóknina. Sjúkra- og iðjuþjálfar barnanna sjá yfirleitt um þessi mál í samvinnu við lækna. Dæmi: hjólastólar, sérútbúnir skór, hjól, sérútbúin rúm o.fl.

Bleiur eru afgreiddar sem hjálpartæki fyrir fötluð börn frá þriggja ára aldri.

Svæðisskrifstofur um málefni fatlaðra

Starfa skv. lögum um málefni fatlaðra, nr. 59/1992.

Svæðisskrifstofur og fulltrúar sveitarfélags í málefnum fatlaðra hafa umsjón með þjónustu við fatlaða sem þar búa.

Umönnunarbætur

Umsóknir um umönnunargreiðslur vegna barna með fatlanir, fara í gegnum svæðisskrifstofur eða fulltrúa sveitarfélags í málefnum fatlaðra, sem gera tillögur um greiðslur.

Stuðningsfjölskyldur

Foreldrar geta sótt um stuðningsfjölskyldu fyrir fatlað barn sitt, til svæðisskrifstofu eða fulltrúa sveitarfélags í málefnum fatlaðra. Að jafnaði er um að ræða 1-3 sólarhringa dvöl á mánuði hjá stuðningsfjölskyldu.

Skammtímavistun

Svæðisskrifstofur/fulltrúar sveitarfélags í málefnum fatlaðra taka ennfremur við umsóknum um skammtímavistun og veita nánari upplýsingar varðandi búsetu- og atvinnumál fatlaðra. Félagsþjónustan í Reykjavík tekur við umsóknum um skammtímavistun í Álfalandi.

Sumardvalarúrræði

Mismunandi er eftir landshlutum hvað er í boði. Nánari upplýsingar á viðkomandi svæðisskrifstofu.

Félagsþjónusta sveitarfélaga

Misjafnt er eftir sveitarfélögum hvort sérstakar skrifstofur sinna félagsþjónustu við íbúa svæðisins eða einstakir starfsmenn innan sveitarskrifstofu. Starfa skv. lögum um félagsþjónustu sveitarfélaga, nr. 40/1991.

Veita íbúum sínum ýmsa félagslega þjónustu.  Má þar sem dæmi nefna liðveislu, heimilishjálp, fjárhagsaðstoð, fjölskylduráðgjöf o.s.frv.

Liðveisla

Hægt er að sækja um liðveislu fyrir fötluð börn eftir 6 ára aldur. Tímafjöldi á mánuði er mismunandi en getur farið upp í 36 stundir á mánuði. Foreldrar geta sjálfir óskað eftir hvernig sá tími er nýttur, allt eftir þörfum barnsins.

Heimilishjálp

Hægt er að sækja um heimilishjálp og þarf þá vottorð eða umsögn frá lækni eða félagsráðgjafa að fylgja. Séu tekjur foreldra yfir tilteknum mörkum, þurfa þeir að greiða ákveðið hlutfall kostnaði við heimilishjálpina.

Fjárhagsaðstoð

Sveitarfélög greiða íbúum sínum, sem eiga við fjárhagserfiðleika að stríða fjárhagsaðstoð, undir ákveðnum kringumstæðum og eftir reglum sem hvert sveitarfélag setur sér. Fjárhagsaðstoð getur einnig falist í ráðgjöf og aðstoð við að koma skipulagi á fjármál.

Önnur úrræði og ráðgjöf

Fjölskyldur í vanda geta leitað til félagsþjónustu viðkomandi sveitarfélags eftir aðstoð við að leysa úr vandamálum sínum. Dæmi: uppeldisráðgjöf, leiðbeiningar um réttindi og úrræði ýmis annar stuðningur. Í samráði við félagsráðgjafa á Greiningarstöð er þörf á aðstoð og stuðningi metin hverju sinni.

 

Ýmislegt

Lækkun tekjuskatts

Foreldrar geta sótt um lækkun tekjuskatts vegna veikinda eða fötlunar barna sinna, á sérstökum eyðublöðum, sem fást hjá skattstjóra.

Oftast er sótt um þessa lækkun um leið og hefðbundnu skattframtali er skilað. Umsókn þarf að fylgja læknisvottorð varðandi fötlun eða veikindi barnsins. Foreldrar þurfa að gera ítarlega greinargerð um tekjutap og/eða kostnað vegna fötlunar.

Bifreiðagjöld

Framfærendur fatlaðra barna, sem eiga rétt á umönnunarbótum, geta fengið niðurfelld bifreiðagjöld af einni bifreið í þeirra eigu. 

• Bifreiðin má vera allt að 3,5 tonn að þyngd en ekki vera notuð til atvinnurekstrar. 
• Ef um tvær bifreiðar er að ræða á heimilinu, eru gjöldin felld niður af þeirri þyngri, ef hún er undir fyrrnefndum þyngdarmörkum.

Tölvur

Tölvumiðstöð fatlaðra, Háaleitisbraut 11-13, s. 5629494 veitir ráðgjöf til einstaklinga og hópa varðandi tölvutengdan búnað, sem nýst getur fólki með ýmis konar fötlun. Foreldrar fatlaðra barna geta pantað tíma þar og fengið ráðgjöf varðandi forrit og búnað sem nýtast barninu, þeim að kostnaðarlausu. 

Reglulega eru haldin ýmis námskeið á vegum Tölvumiðstöðvar fatlaðra og fá foreldrar helmings afslátt af námskeiðsgjaldi. Nánari upplýsingar má finna á heimasíðunni www.tmf.is eða í síma 5629494.  Forstöðumaður er Sigrún Jóhannsdóttir. 

Sumarúrræði

Misjafnt er eftir landshlutum hvers konar sumarúrræði er boðið upp á fyrir börn með fötlun. Foreldrum er bent á að snúa sér til viðkomandi svæðisskrifstofu, félagsþjónustu og/eða tómstundafulltrúa sveitarfélagsins varðandi nánari upplýsingar.

Ef foreldrar óska eftir almennum sumarúrræðum fyrir börn sín, s.s. leikjanámskeiðum eða sumarbúðum, er metið hvort barnið geti nýtt sér slíkt úrræði og hversu mikinn stuðning það myndi þurfa. Ennfremur þarf að athuga hvort slíkur stuðningur sé í boði hjá viðkomandi sveitarfélagi. Eldri börn hafa mörg hver komist að í vinnuskóla yfir sumarið.  

Stæðiskort (P-merki) fyrir hreyfihamlaða

Hægt er að nálgast umsóknareyðublöð um P-merki á eftirfarandi hátt:

• Á heimsíðu lögreglunnar, www.lr.is undir umsóknir
• Í afgreiðslu lögreglunnar í Reykjavík (fyrir íbúa Reykjavíkur, Mosfellsbæjar, Seltjarnarness)
• Hjá sýslumönnum

Umsókn þarf að fylgja útfyllt umsóknareyðublað, læknisvottorð og mynd. 

Afsláttarkort fyrir börn á Höfuðborgarsvæðinu

Gegn framvísun umönnunarkorts er hægt að kaupa afsláttarkort á skrifstofu Sjálfsbjargar á Höfuðborgarsvæðinu. Kort fyrir fatlað barn og fylgdarmann kostar 1.200 kr. og gildir í ár. Kort fyrir fatlað barn sem ekki þarf fylgdarmann kostar 700 kr og gildir í ár.

Sundlaugar í Reykjavík veita korthöfum afslátt og einhverjar sundlaugar á Höfuðborgar-svæðinu og frítt er í Húsdýragarðinn. Einhver söfn og einnig kvikmyndahús veita afslátt.

Systkinasmiðjan

Systkinasmiðjan er fyrir börn á aldrinum 8 - 14 ára sem eiga það sameiginlegt að eiga systkini með sérþarfir. Þar eru haldin námskeið fyrir börnin, þar sem margt skemmtilegt er brallað, farið í leiki og ýmis verkefni unnin.

Markmið námskeiðanna er m.a. að veita systkinum barna með sérþarfir tækifæri til að hitta önnur systkini í skipulögðu og skemmtilegu umhverfi. Einnig að veita börnum tækifæri til að ræða við jafnaldra sína á jákvæðan hátt um margt sem tengist því að eiga systkini með sérþarfir og veita þeim innsýn í það hvernig MÁ takast á við þær margbreytilegu aðstæður sem því fylgja. Nánari upplýsingar má finna á heimasíðu Systkinasmiðjunnar, www.verumsaman.is

Félagasamtök og stofnanir

Sjónarhóll

Sjónarhóll er ráðgjafarmiðstöð fyrir fjölskyldur barna með sérþarfir. Sjónarhóll er rekinn af sjálfseignarstofnuninni Sjónarhóll - ráðgjafarmiðstöð ses. sem er með sjálfstæðan fjárhag og stjórn. Að starfseminni standa ADHD samtökin, Landssamtökin Þroskahjálp, Styrktarfélag lamaðra og fatlaðra og Umhyggja, félag til stuðnings langveikum börnum. Félögin og samtökin sem standa að Sjónarhóli vinna öll að réttindamálum fjölskyldna barna með sérþarfir hvert á sínu sviði.

Markhópur Sjónarhóls er ráðgjafarmiðstöð fyrir fjölskyldur barna með sérþarfir um allt land. Leiðarljós Sjónarhóls er að veita foreldramiðaða ráðgjafarþjónustu með áherslu á styðjandi og jákvætt viðmót og virðingu þannig að þarfir fjölskyldan verði í brennidepli. Markmið Sjónarhóls er að veita foreldrum stuðning í hlutverki sínu. Sjónarhóll er staðsettur á Háaleitisbraut 11-13, 108 Rvk, s. 535 1900. www.sjonarholl.net 

Landssamtökin Þroskahjálp

Voru stofnuð haustið 1976 í því skyni að sameina þau félög, sem vinna að málefnum fatlaðra, með það að markmiði að tryggja þeim fullt jafnrétti á við aðra þjóðfélagsþegna.

Aðildarfélög Þroskahjálpar eru 26 talsins og eru þau foreldra- og styrktarfélög, svo og fagfélög fólks sem hefur sérhæft sig í þjálfun og þjónustu við fatlaða. Félögin eru starfrækt um allt land og eru félagsmenn þeirra sex þúsund. Eru staðsett á Háaleitisbraut 11-13, 108 Rvk, s. 5889390. www.throskahjalp.is

Umhyggja

Félag til stuðnings langveikum börnum, stofnað 1980. Regnhlífarsamtök foreldrafélaga langveikra barna, aðildarfélög eru 14 talsins. Einnig er í samtökunum fjöldi fagaðila innan heilbrigðiskerfisins og aðrir sem hafa áhuga á málefnum barna. Eru staðsett Hááleitisbraut 11-13, 108 Reykjavík, sími 5524242. www.umhyggja.is